Login:

Historia Polskiego Towarzystwa Biometrycznego – część pierwsza

[1958-1960][1961-1964][1965-1969][1970-1987]



Historia Polskiego Towarzystwa Biometrycznego 1961-1964

W początkach 1961 roku Sekcja Biometryczna przy Polskim Towarzystwie Przyrodników im. Kopernika przekształciła się w Polskie Towarzystwo Biometryczne. Statut PTB został zatwierdzony przez władze państwowe dnia 26 maja 1961 roku. Za cel działalności Towarzystwo postawiło sobie uprawianie i upowszechnianie metod biometrycznych, tzn. metod matematycznych w naukach biologicznych i biotechnicznych. Cel ten Towarzystwo postanowiło urzeczywistniać przez współpracę matematyków i przyrodników różnych specjalności, organizowanie posiedzeń, kursów, seminariów, zjazdów naukowych i konferencji, ogłaszanie drukiem prac i materiałów o tematyce biometrycznej i propagowanie metod biometrycznych przez publikacje, odczyty i konsultacje. Statutowo siedzibą władz Towarzystwa został Wrocław. Już w 1961r. Towarzystwo wykazało energiczną działalność: zorganizowano jedno kolokwium na temat jednorodności, kurs statystyki dla lekarzy oraz dwa posiedzenia z referatami.

W dniach 16-17 lutego 1962 roku odbyła się we Wrocławiu, w lokalach Instytutu Matematycznego PAN, przy ul. Kopernika 18, druga konferencja biometryczna z udziałem około 70 członków. Obrady odbywały się w dwóch sekcjach, w których wygłoszono 16 referatów i komunikatów. I Walne Zgromadzenie członków PTB odbyło się w dniu 17 lutego 1962 roku. Walne Zgromadzenie zaakceptowało statut Towarzystwa, zmiany organizacyjne oraz wybrało Zarząd w osobach: Julian Perkal (przewodniczący), Adam Wanke (zastępca przewodniczącego), Hubert Szczotka (sekretarz), Anna Waliszko (skarbnik), Bożena Płonka (zastępca sekretarza), Zygmunt Welon (zastępca skarbnika) i Komisję Rewizyjną w składzie: Józef Łukaszewicz (przewodniczący), Tadeusz Nowakowski i Noemi Wigdorowicz-Makowerowa. Walne Zgromadzenie wybrało także Radę Naukową w następującym składzie: Jan Czekanowski (Poznań) - przewodniczący, Tadeusz Bogdanik (Białystok), Walery Bogusławski (Gdańsk), Mieczysław Choynowski (Warszawa), Maciej Czarnowski (Kraków), Bronisław Knaster (Wrocław), Halina Milicerowa (Warszawa), Wiktor Oktaba (Lublin), Julian Perkal (Wrocław), Kazimierz Petrusewicz (Warszawa), Wanda Stęślicka-Mydlarska (Toruń) i Adam Wanke (Wrocław).

Parę słów o Janie Czekanowskim, światowej sławy uczonym, który wprowadził do badań antropologicznych nowoczesne metody statystycznego opracowywania materiałów. Był profesorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie a potem w Poznaniu. Posiadał wykształcenie antropologiczne, medyczne i matematyczne. Jest autorem szeroko znanej metody diagraficznej porządkowania obiektów wielocechowych oraz autorem podręcznika „Zarys metod statystycznych w zastosowaniu do antropologii” wydanego przez Towarzystwo Naukowe Warszawskie w roku 1913. Był to pierwszy podręcznik statystyki w języku polskim traktujący o współczesnych metodach opracowywania danych empirycznych i należytej interpretacji wyników. Wydrukowany zaledwie w dwa lata po pierwszym podręczniku współczesnej statystyki matematycznej jaki pojawił się na świecie „An introduction to the theory of statistics” George’a Yule’a , odegrał wybitną rolę w rozpowszechnianiu biometrii wśród uczonych polskich w okresie międzywojennym.

W roku akademickim 1962-1963 PTB zorganizowało w trzech ośrodkach, a mianowicie w Lublinie, Warszawie i Wrocławiu, seminaria biometryczne. Tematyką posiedzeń były zagadnienia analizy wariancji, metod taksonomicznych, testowania hipotez, genetyki matematycznej i metod numerycznych. Wobec malejącej frekwencji na tych posiedzeniach, Zarząd PTB postanowił, w celu ustalenia minimalnego poziomu wiadomości swych członków, wydawać w formie powielonej, odpowiednie materiały szkoleniowe. Pierwszy zeszyt tych materiałów pod nazwą Listy Biometryczne Nr 1-2 ukazał się z datą 1964 r. Redaktorem został Julian Perkal a sekretarzem Hubert Szczotka. W artykule wstępnym zatytułowanym „Od Redakcji” czytamy: „Listy Biometryczne mają docierać przede wszystkim do członków Polskiego Towarzystwa Biometrycznego. Zadaniem tego czasopisma jest szerzyć i pogłębiać wiedzę biometryczną, to jest znajomość i umiejętność stosowania metod matematycznych w naukach biologicznych. Będziemy więc ogłaszali artykuły metodologiczne oraz prace naukowe z różnych dziedzin biometrii. Pierwsze z nich mają za zadanie zapoznać czytelnika z istniejącymi metodami biometrycznymi. Drugie mają opisywać nowe metody biometryczne oraz ciekawe twórcze zastosowania metod matematycznych i statystycznych w naukach biologicznych. Listy Biometryczne jako organ Towarzystwa, będą również informowały czytelnika o życiu i pracach Polskiego Towarzystwa Biometrycznego a w szczególności o jego zjazdach, konferencjach i seminariach. Jeśli się to okaże możliwe, będziemy publikowali sprawozdania z tych imprez". Na zakończenie tego artykułu czytamy: „Mamy nadzieję, że nasze czasopismo przyczyni się do rozprzestrzeniania wiedzy biometrycznej wśród polskich uczonych, do rozwoju jej metod i zastosowań”. Pierwszy numer Listów Biometrycznych zawiera część pierwszą artykułu Juliana Perkala pt. „Probabilistyczne podstawy biometrii”. Dokończenie tego artykułu jest opublikowane w Nr 3-5 z 1964 roku.

W dniach 12-13 lutego 1964 roku we Wrocławiu w lokalach Instytutu Matematycznego PAN przy ul. Kopernika 18 odbyła się kolejna konferencja biometryczna. W drugim dniu konferencji zebrało się II Walne Zgromadzenie członków PTB, które wybrało nowy Zarząd w składzie: Adam Wanke (przewodniczący), Halina Milicerowa (wiceprzewodnicząca), Stefan Zubrzycki (sekretarz), Anna Waliszko (skarbnik), Jan Sekuła i Zygmunt Welon oraz Komisję Rewizyjną w składzie: Józef Łukaszewicz (przewodniczący), Tadeusz Nowakowski i Noemi Wigdorowicz-Makowerowa. Walne Zgromadzenie wybrało także nową Radę Naukową: Jan Czekanowski (Poznań) - przewodniczący, Tadeusz Bogdanik (Białystok), Mieczysław Choynowski (Warszawa), Maciej Czarnowski (Kraków), Bronisław Knaster (Wrocław), Józef Łukaszewicz (Wrocław), Halina Milicerowa (Warszawa), Wiktor Oktaba (Lublin), Julian Perkal (Wrocław), Hugo Steinhaus (Wrocław), Wanda Stęślicka-Mydlarska (Toruń), Adam Wanke (Wrocław). Postanowiono, że na przełomie stycznia i lutego każdego roku organizowane będą przez PTB sesje naukowe.

Parę słów o nowym przewodniczącym Zarządu PTB. Profesor Adam Wanke urodził się 24 grudnia 1906 roku we Lwowie. Antropolog, absolwent uniwersytetu lwowskiego, uczeń Jana Czekanowskiego. Profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, kierownik Zakładu Antropologii PAN. Stworzył typologię somatyczną mężczyzn wyróżniając cztery typy budowy ciała, porównywane do kształtu liter A, V, H, I. Studenci i uczniowie antropologa nazywali te typy „czterema literami Adama Wanke”. Profesor jest też autorem dwóch nowych statystycznych metod klasyfikacyjnych w antropologii.



Prof. dr hab. Mirosław Krzyśko
^ przejdź do góry