Bezpieczeństwo wodne wyzwaniem przyszłości. Debata ekspercka na UPP

Wydarzenie zorganizowane na Wydziale Inżynierii Środowiska i Inżynierii Mechanicznej zgromadziło przedstawicieli środowiska naukowego, administracji rządowej i samorządowej oraz instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną, bezpieczeństwo klimatyczne i rozwój obszarów wiejskich. Tematem przewodnim było bezpieczeństwo wodne jako jeden z kluczowych filarów bezpieczeństwa państwa, odporności regionów oraz stabilności środowiskowej i gospodarczej.

Nowoczesne technologie dla ochrony zasobów wodnych

Pierwszy blok wydarzenia poświęcony został nowoczesnym technologiom rozwijanym na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, wspierającym monitoring środowiska wodnego, retencję i zarządzanie zasobami wodnymi.

Wystąpienie otwierające wygłosił rektor UPP, prof. dr hab. Krzysztof Szoszkiewicz z Katedry Ekologii i Ochrony Środowiska. Rektor przedstawił innowacyjne systemy monitoringu środowiska wodnego oraz metody oceny jakości wód oparte na bioindykacji. Podkreślał znaczenie precyzyjnego monitoringu biologicznego dla skutecznego zarządzania zasobami wodnymi oraz wczesnego wykrywania zagrożeń środowiskowych.

Następnie prof. UPP dr hab. Jan Mazurkiewicz z Katedry Zoologii, Pracowni Rybactwa Śródlądowego i Akwakultury zaprezentował możliwości wykorzystania dronów podwodnych w monitoringu środowiska wodnego. Pokazał praktyczne zastosowania autonomicznych technologii w badaniach akwenów, kontroli jakości środowiska wodnego oraz działaniach związanych z bezpieczeństwem ekologicznym i gospodarką rybacką.

O technologiach wspierających zarządzanie wodą w systemach małej retencji mówił prof. UPP dr hab. Rafał Stasik z Katedry Melioracji, Kształtowania Środowiska i Gospodarki Przestrzennej. Prezentował rozwiązania retencyjne zwiększające zdolność krajobrazu do zatrzymywania wody, wskazując na konieczność rozwoju małej retencji w obliczu coraz częstszych i dłuższych okresów suszy. Zwracał uwagę na rolę nowoczesnych systemów gospodarowania wodami opadowymi oraz działań ograniczających odpływ wód z terenów rolniczych.

Bezpieczeństwo wodne w warunkach suszy i zmian klimatu

W drugiej części wydarzenia odbyła się debata ekspercka „Bezpieczeństwo wodne w warunkach suszy i zmian klimatu”, prowadzona przez Leszka Waligórę redaktora naczelnego „Głosu Wielkopolskiego”. Dyskusja pokazała, że bezpieczeństwo wodne staje się dziś jednym z najważniejszych wyzwań strategicznych państwa i regionów.

W debacie udział wzięli przedstawiciele administracji państwowej, samorządu, nauki i instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną. 

Jacek Bogusławski, członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego mówił o bezpieczeństwie wodnym jako elemencie bezpieczeństwa regionów i odporności samorządów na skutki zmian klimatu. Podkreślał znaczenie regionalnych działań adaptacyjnych oraz współpracy pomiędzy administracją, nauką i instytucjami odpowiedzialnymi za gospodarkę wodną. Zwrócił również uwagę, że Województwo Wielkopolskie jako jedyny region z Polski przystąpiło do europejskich działań na rzecz budowania odporności wodnej i adaptacji do zmian klimatu, wpisując się tym samym w europejskie kierunki wzmacniania odporności gospodarki wodnej.

Prof. UPP dr hab. inż. Tomasz Kałuża, kierownik Katedry Inżynierii Wodnej i Sanitarnej, zwracał uwagę na konieczność strategicznego myślenia o gospodarce wodnej oraz na potrzebę inwestowania w rozwiązania zwiększające odporność infrastruktury wodnej na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Paweł Jaworski, dyrektor Departamentu Strategii i Odporności Klimatycznej Ministerstwa Klimatu i Środowiska, mówił o ryzyku klimatycznym w gospodarce wodnej oraz działaniach państwa związanych z budowaniem odporności klimatycznej. Odniósł się również do działań Ministerstwa wspierających rozwój polskiego sektora blue-tech i innowacyjnych technologii wodnych.

Prof. UPP dr hab. inż. Ireneusz Laks, kierownik Katedry Budownictwa i Geoinżynierii, zwrócił uwagę na problem braku kompleksowego podejścia do retencji wody w Polsce. Podkreślał, że działania związane z zatrzymywaniem wody w krajobrazie nadal zbyt często realizowane są fragmentarycznie i wymagają lepszej koordynacji pomiędzy administracją, planowaniem przestrzennym, inwestycjami infrastrukturalnymi i ochroną środowiska. Wskazywał również, że konieczne jest traktowanie retencji jako elementu strategicznego dla bezpieczeństwa państwa i rozwoju regionów.

Lidia Kostańska, zastępca dyrektora Departamentu Nieruchomości i Infrastruktury Wsi w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przedstawiła wpływ deficytu wody na rolnictwo i produkcję żywności. Wskazywała, że bezpieczeństwo wodne staje się dziś jednym z podstawowych warunków stabilności obszarów wiejskich i bezpieczeństwa żywnościowego kraju.

Dr inż. Wojciech Frątczak dyrektor Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego PIB mówił o roli terenów rolniczych w retencji wody oraz możliwościach zwiększania zdolności retencyjnych krajobrazu rolniczego poprzez odpowiednie praktyki gospodarowania.

Wiesław Krzewina dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu podkreślał natomiast znaczenie ekosystemów leśnych w zatrzymywaniu wody i łagodzeniu skutków suszy. Zwracał uwagę na rolę lasów jako naturalnych systemów retencyjnych wspierających stabilność środowiskową regionów.

Dr inż. Michał Wierzbicki dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu mówił o rosnącej presji na zasoby wodne oraz o strategicznym znaczeniu gospodarowania wodą. Zwrócił uwagę, że współczesne wyzwania związane z bezpieczeństwem wodnym wymagają spójnego i długofalowego podejścia, opartego na współpracy wszystkich instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną, ochronę środowiska, planowanie przestrzenne oraz rozwój regionalny. W swoim wystąpieniu niejako podsumował dyskusję, podkreślając, że tylko skoordynowane działania administracji, nauki i praktyki wdrożeniowej mogą realnie zwiększyć odporność kraju na skutki zmian klimatu i pogłębiającego się deficytu wody.

Uczestnicy debaty zgodnie podkreślali, że długotrwałe susze, deficyt wody, powodzie błyskawiczne i ekstremalne zjawiska pogodowe wymagają zdecydowanych działań oraz ścisłej współpracy nauki, administracji i praktyki wdrożeniowej. Zwracano przy tym szczególną uwagę, że kluczowe znaczenie ma połączenie działań na poziomie regionalnym z konsekwentnym, strategicznym podejściem krajowym. Tylko taka wielopoziomowa koordynacja może zapewnić realną skuteczność działań i trwałe zwiększenie odporności na skutki zmian klimatu.

Debata na UPP pokazała wyraźnie, że bezpieczeństwo wodne staje się dziś jednym z najważniejszych wyzwań rozwojowych i strategicznych współczesnego świata. Woda, jeszcze niedawno postrzegana jako zasób powszechnie dostępny i oczywisty, coraz częściej staje się czynnikiem decydującym o bezpieczeństwie państwa, stabilności gospodarki oraz jakości życia społeczeństwa.

GALERIA

Iwona Cieślik
Rzeczniczka prasowa UPP