Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Arką Noego dla żółwi kantońskich, które wymarły na wolności.
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu ratuje jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków na świecie - żółwie kantońskie (Mauremys nigricans). W Pracowni Rybactwa Śródlądowego i Akwakultury (Katedra Zoologii) na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu utworzono kolonię bezpieczeństwa żółwi kantońskich, która w przyszłości może stać się ważnym źródłem zasobów genetycznych do reintrodukcji tego gatunku.
Mauremys nigricans w 2025 roku został uznany przez Grupę Specjalistyczną ds. żółwi prowadzoną w ramach Międzynarodowej Unii Na Rzecz Ochrony Przyrody za jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków żółwi na świecie, który prawdopodobnie wymarł w naturze. Kiedy w niej występował był endemitem dla terytorium Chin, zasiedlał górskie strumienie na wysokości od 300 do 700 metrów nad poziomem morza. Od lat 60-tych XX wieku nie odnotowano jego dzikich populacji, a niemalże cała wiedza o biologii gatunku jest oparta na obserwacjach w niewoli.
Żółw kantoński dorasta do 28 cm długości pancerza, może przekroczyć masę ciała półtora kilograma. Żywi się niewielkimi bezkręgowcami i kręgowcami wodnymi. Dojrzewa płciowo w wieku od pięciu do siedmiu lat, przy długości pancerza ok 13 cm. Charakterystyczne czerwone szyje od których pochodzi druga nazwa gatunku – żółw czerwonoszyi – występują u osobników dojrzałych płciowo, natomiast młode cechuje jaskrawe, chroniące przed drapieżnikami ubarwienie plastronu – brzusznej części pancerza.
W XX wieku presja człowieka, między innymi degradacja środowiska naturalnego i odłowy na cele rynku konsumpcyjnego i zoologicznego doprowadziły do drastycznego spadku populacji tego gatunku. Obecnie jest on utrzymywany przez ogrody zoologiczne i prywatnych hodowców. W Polsce poza Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu niewielką grupę posiada jedynie Ogród Zoologiczny we Wrocławiu.
Szereg jednostek w Europie prowadzi obecnie programy hodowlane dla tego gatunku. Dzięki staraniom dr inż. Mateusza Rawskiego dołączył do nich Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Żółwie obecnie nie przekraczają 5,5 cm długości pancerza i 25 gramów masy ciała. Zwierzęta odbyły aklimatyzację i kwarantannę, wykazują się dobrym zdrowiem i chętnie pobierają pokarm.
W pierwszej fazie tworzenia grupy hodowlanej pozyskano 5 młodych osobników wyklutych w 2025 roku z ośrodka hodowlanego we Włoszech. Aktualnie trwają rozmowy z kolejnym ośrodkiem zlokalizowanym w Austrii nad otrzymaniem grupy niespokrewnionych zwierząt w ramach prowadzonego tam programu hodowlanego.
Działania Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu są kolejnym dowodem na to, że we współczesnym świecie prawdziwymi Arkami Noego dla gatunków zagrożonych stają się ośrodki naukowe, ogrody zoologiczne i hodowle prywatne, gdzie wiele z nich ma szanse przetrwać utratę środowiska naturalnego.
Iwona Cieślik
Rzeczniczka prasowa UPP
